0
1

در یک تعریف بسیار ساده و ابتدایی باید گفت که الکترونگاتیوی (Electronegativity) نمودی از تمایل یک اتم برای کشیدن جفت الکترون اشتراکی به سمت خود است. در تعریفی سطح بالاتر، الکترونگاتیوی تمایل یک اتم برای کشیدن ابر الکترونی و نگه داشتن آن است.

در مورد این تعریف باید به چند نکته مهم توجه داشته باشید؛ نخست این که الکترونگاتیوی صرفاً در یک پیوند تعریف می شود و ما حق نداریم از مفهوم الکترونگاتیوی برای یک اتم آزاد صحبت کنید.

ما برای اتم های آزاد، یعنی اتم هایی که به صورت تکی در فضا حرکت کرده و با هیچ اتم دیگری پیوند ندارند؛ از مفهوم دیگری تحت عنوان الکترون خواهی استفاده می کنیم. الکترون خواهی در واقع تمایل یک اتم آزاد به دریافت الکترون های آزاد را نشان می دهد.

اما الکترونگاتیوی، همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم؛ صرفاً در مورد یک پیوند تعریف شده و به معنی تمایل یک اتم برای کشیدن زوج الکترون های پیوندی و یا چگالی الکترونی یک پیوند شیمیایی به سمت خود می باشد.

نکته دوم این که الکترونگاتیوی در واقع یک تمایل است و هرگز به معنی اجرای آن تمایل نیست. اما این جمله چه معنی می دهد؟ به عنوان مثال، مولکول متان را در نظر بگیرید. اختلاف الکترونگاتیوی بین هیدروژن و کربن بسیار کم است؛ اما باید بدانید که الکترونگاتیوی کربن، کمی بیش از هیدروژن است. بنابراین، چگالی الکترونی در مولکول متان، به سمت کربن که در وسط مولکول است تمایل دارد.

حال فرض کنید که جای یکی از اتم های هیدروژن متان را با بروم (Br) عوض کنیم. در این صورت، چگالی الکترونی مولکول به سمت اتم بروم تمایل پیدا می کند. حال فرض کنید که در این مولکول جدید، جای یک اتم هیدروژن دیگر را با اتم کلر عوض کنیم.

در این صورت، چگالی الکترونی مولکول به سمت اتم کلر جهت گیری نکرده؛ بلکه به سمتی جهت گیری می کند که چگالی الکترونی را در اطراف کلر و بروم به حداکثر برساند؛ به نحوی که این چگالی در اطراف اتم کلر، بیش از اطراف بروم باشد.

با توجه به مثال بالا، همانطور که مشخص است؛ الکترونگاتیوی، یک تمایل به کشیدن الکترون های پیوندی است و این به معنی نگه داشتن الکترون ها در اطراف اتم الکترونگاتیو تر نیست. بلکه چگالی الکترونی، همانند یک ابر انعطاف پذیر، می تواند در اطراف گروه‌ های با الکترونگاتیوی بیشتر، دارای چگالی بیشتری باشد.

بنابراین، الکترونگاتیوی بالاتر به این معنی نیست که الکترون ها در اختیار آن اتم قرار می گیرد. بلکه صرفاً به معنی افزایش چگالی الکترونی در اطراف آن اتم است. برای درک بهتر این مفهوم به چگالی الکترونی در مولکول های زیر توجه کنید.

الکترونگاتیوی را همچنین می توان در شبکه های بلوری نیز تعریف کرد و این تعریف صرفاً به مولکول ها خلاصه نمی شود. اما توجه داشته باشید که درباره ی یون های آزاد، ما از عبارت الکترون خواهی استفاده می کنیم و الکترونگاتیوی، همانطور که قبلا هم اشاره کردیم؛ صرفاً در پیوند ها تعریف می‌شود و برای یک اتم و یون آزاد، از عبارت الکترون خواهی استفاده می کنیم.

الکترونگاتیوی یک اتم با یک یون فرق دارد و طبیعتاً هرچه بار الکتریکی آن بزرگتر باشد؛ الکترونگاتیوی آن نیز شدیدتر خواهد شد. البته این فقط در مورد کاتیون ها صحت داشته و ما در مورد آنیون ها از مفهوم دیگری به نام الکترو پوزیتیوته استفاده می کنیم.

در جدول تناوبی هرچه از بالا به سمت پایین یا از راست به چپ حرکت کنیم، الکترونگاتیوی عناصر کمتر می شود. 

 

نمایش 0 نتیجه
پاسخ شما
فیلد زیر را به عنوان مهمان پر کنید یا اگر عضویت دارید
نام*
آدرس ایمیل*
به کمک نیاز داری؟ با ما در تماس باشید!
شروع گفتگو
سلام! برای چت در WhatsApp روی یکی از اعضای زیر کلیک کنید
معمولا در عرض چند دقیقه پاسخ می دهیم

سوال خود را مطرح کنید

سوال خود را مطرح کنید

سوال خود را مطرح کنید

سوال خود را مطرح کنید

سوال خود را مطرح کنید